ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայությունում սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնող կառուցվածքային ստորոբաժանումներն  իրենց գործունեությունն իրականացնում են 2001թ-ից Եվրոխորհրդին անդամակացութան և ՀՀ արդարադատության նախարարության ենթակայությանն անցնելուց հետո, սակայն հաստիքային /մասնագիտական/ համալրվածությամբ սկսել է լիարժեք գործել 2004-2005թթ:

Ներկայումս ՀՀ տարածքում գործող բոլոր քրեակատարողական հիմնարկներում գործում են սոցիալական հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժիններ / բացի «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ից, որտեղ գործում է խումբ/, որոնք ղեկավարվում են բաժնի պետերի կողմից, իսկ ոլորտը համակարգում է այդ գծով հիմնարկի պետի տեղակալը:  

Բաժիններն իրենց գործունեությունն իրականացրել են ՀՀ արդարադատության նախարարի 30.05.2008թ-ի «Կալանավորվածների և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնող կառուցվածքային ստորաբաժանումների գործունեության» կարգը հաստատելու մասին  44-Ն հրամանով /այսուհետև` Կարգ/ և այլ իրավական ակտերով:

 

Հ Ր Ա Մ Ա Ն   N 279-Ն

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ

«13» ՀՈՒԼԻՍԻ 2016թ.                                                        ՔԱՂ. ԵՐԵՎԱՆ

 

 

«ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՎԱԾ ԱՆՁԱՆՑ  ԵՎ ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼՆԵՐԻ ՀԵՏ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ  ԵՎ  ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ  ԻՐԱԿԱՆԱՑՆՈՂ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԱՅԻՆ ՍՏՈՐԱԲԱԺԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԿԱՐԳԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ  ԵՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԻ  2008 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՅԻՍԻ 30-ի  ԹԻՎ 44-Ն ՀՐԱՄԱՆՆ  ՈՒԺԸ  ԿՈՐՑՐԱԾ ՃԱՆԱՉԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ»

 

Ղեկավարվելով «Քրեակատարողական ծառայության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 4-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 72-րդ հոդվածով.

 

Հ Ր Ա Մ Ա Յ ՈՒ Մ  Ե Մ

 

1. Հաստատել կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնող կառուցվածքային ստորաբաժանումների գործունեության կարգը` համաձայն հավելված 1-ի:

2. Հաստատել`

1) Կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին ստորագրությամբ ծանուցելու տեղեկանքի ձևը` համաձայն Ձև 1-ի,

2) Կալանավորված անձի և դատապարտյալի անհատական քարտի ձևը` համաձայն Ձև 2-ի,

3) Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների անհատական ընդունելությունների գրանցման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 3-ի,

4) Կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին տրամադրված հեռախոսազանգերի հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 4-ի,

5) Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների տույժերի և խրախուսանքների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 5-ի,

6) Զանգվածային լրատվության միջոցների, հասարակական, միջազգային և այլ կազմակերպությունների, հասարակական դիտորդների այցելությունների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 6-ի,

7) Կալանավորված /դատապարտված/ անձանց ըստ խցերի /խմբերի/ տեղաբաշխելու վերաբերյալ միջնորդության ձևը` համաձայն Ձև 7-ի,

8) Բացասական հակում ունեցող կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 8-ի,

9) Մշակութային, մարզական, կրթական և այլ միջոցառումների, ստեղծագործող դատապարտյալների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 9-ի,

10) Աշխատանքներում ներգրավված դատապարտյալների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 10-ի,

11) Դատապարտյալների այբբենական հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 11-ի,

12) Դատապարտյալի դիմումի ձևը` համաձայն Ձև 12-ի,

13) Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի զբաղվածության պետական գործակալություն ուղարկվող հաղորդման  ձևը` համաձայն Ձև 13-ի,

14) Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանություն ներկայացվող հարցման ձևը` համաձայն Ձև 14-ի,

15) Հայաստանի Հանրապետության  ոստիկանություն տրվող հաղորդման ձևը` համաձայն Ձև 15-ի,

16) Պատժից ազատվող դատապարտյալների վերաբերյալ Ոստիկանության բաժիններ, զբաղվածության տարածքային կենտրոններ ուղարկվող հարցումների, հաղորդումների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 16-ի,

17) Դատապարտյալի բնութագրի ձևը` համաձայն Ձև 17-ի,

18) Դատապարտյալների կարճաժամկետ մեկնումների հաշվառման մատյանի ձևը` համաձայն Ձև 18-ի:

2. Ուժը կորցրած ճանաչել Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի 2008 թվականի մայիսի 30-ի «Կալանավորվածների  և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնող կառուցվածքային ստորաբաժանումների գործունեության կարգը հաստատելու մասին» թիվ 44-Ն հրամանը:

3. Սույն հրամանն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը:


ԱՐՓԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ

 

 

 

 

  Հավելված 1                               

 

Հայաստանի Հանրապետության

 

արդարադատության նախարարի

 

2016 թվականի հուլիսի 13-ի

 

N 279-Ն հրամանի 

 

Կ Ա Ր Գ

 

ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՎԱԾ ԱՆՁԱՆՑ  ԵՎ ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼՆԵՐԻ ՀԵՏ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ  ԵՎ  ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ  ԻՐԱԿԱՆԱՑՆՈՂ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԱՅԻՆ ՍՏՈՐԱԲԱԺԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ

 

 

 

Բ Ա Ժ Ի Ն  1

 

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ 

 

Գ Լ ՈՒ Խ  1

 

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

 

1. Սույն կարգով կանոնակարգվում են Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության (այսուհետ` Նախարարություն)  քրեակատարողական ծառայությունում  կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնող կառուցվածքային ստորաբաժանումների գործունեության կազմակերպումը, իրականացումը և դրա նկատմամբ վերահսկողությունը:

 

2.  Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով քրեակատարողական ծառայությունում գործում են քրեակատարողական ծառայության կենտրոնական մարմնի (այսուհետ` Վարչություն) կառուցվածքային ստորաբաժանում հանդիսացող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժինը (այսուհետ` Բաժին), Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական հիմնարկների (այսուհետ` Հիմնարկ) կառուցվածքային ստորաբաժանում հանդիսացող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների բաժինները, բաժանմունքները կամ խմբերը (այսուհետ` Բաժանմունք):

 

3. Բաժնի և Բաժանմունքի նպատակը իրենց առջև դրված խնդիրների պատշաճ իրականացումն է:

 

4. Իրենց գործունեությունն իրականացնելիս Բաժինը և Բաժանմունքները ղեկավարվում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով, Հայաստանի Հանրապետության օրենքներով, Նախարարության և Վարչության կանոնադրություններով, Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի (այսուհետ` Նախարար), նրա տեղակալի, Վարչության պետի, նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի, իսկ Բաժանմունքները` նաև համապատասխան Հիմնարկների պետերի և նրանց` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալների` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամաններով, հանձնարարականներով և ցուցումներով, սույն կարգով,  համապատասխան աշխատանքային ծրագրերով ինչպես նաև իրավական այլ ակտերով:

 

5. Բաժինը գործում է Վարչության պետի կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի անմիջական ենթակայությամբ՝ Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի կողմից սահմանված կարգով:

 

6. Բաժանմունքները գործում են համապատասխանաբար Հիմնարկների պետերի կամ նրանց` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալների ենթակայությամբ:

 

7. Բաժինը և Բաժանմունքներն իրենց առջև դրված խնդիրներն իրականացնելիս կարող են համագործակցել Նախարարության կառուցվածքային և առանձնացված այլ ստորաբաժանումների, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` Նախարարության համակարգում ընդգրկված կազմակերպությունների հետ:

 

8. Բաժնի և Բաժանմունքի խնդիրներն են`

 

1) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների՝ արտաքին աշխարհի հետ սոցիալապես օգտակար կապեր և շփումներ ստեղծելը, պահպանելը և զարգացնելը,

 

2) կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հոգեկան առողջությունը պահպանելը և ամրապնդելը,

 

3) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների սոցիալական, հոգեբանական և իրավական պաշտպանվածությանը նպաստելը,

 

4) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների աշխատանքային, կրթական, մշակութային, մարզական, ստեղծագործական գործունեության զարգացմանը նպաստելը,

 

5) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների հոգևոր պահանջմունքների բավարարմանը նպաստելը,

 

6) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների օրինապահ վարքագծի դրսևորմանը, իրավագիտակցության բարձրացմանը նպաստելը,

 

7) կալանավորված անձանց  և դատապարտյալների մոտ հասարակության համակեցության կանոնների և ավանդույթների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի ձևավորմանը նպաստելը,

 

8) դատապարտյալների սոցիալական վերականգնման և պատժից պայմանական վաղաժամկետ ազատման համար պայմաններ ստեղծելը

 

9) դատապարտյալների հասարակություն վերաինտեգրվելուն նպաստելը:,

 

9.  Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները սոցիալական, հոգեբանական և իրավական մասնագիտական աշխատանքների, ինչպես նաև կրթական, մշակութային, մարզական և հոգևոր-կրոնական բնույթի միջոցառումների համալիր իրականացումն է:

 

10. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներն իրականացվում են օրինականության, մարդասիրության, անձի իրավունքներն ու ազատությունները, արժանապատվությունը հարգելու, ինչպես նաև սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների անհատականացման, տարբերակման և շարունակականության  սկզբունքների հիման վրա:

 

11. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները տարբերակվում են՝ հաշվի առնելով պատժի տեսակը, կալանավորված անձի  կամ դատապարտյալի սեռը, տարիքը, առողջական վիճակը, վերաբերմունքը իր կողմից կատարված հանցագործության նկատմամբ, կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հիմնարկի տեսակը և այլ առանձնահատկություններ:

 

12. Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ընդգրկումը սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներին իրականացվում է կամավոր հիմունքներով:

 

Անչափահաս կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ընդգրկումը սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներին պարտադիր է:

 

 13. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները կազմակերպվում են՝

 

1) Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված դեպքերում կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու ժամանակ,

 

2)Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատիժների` կալանք, որոշակի ժամկետով ազատազրկում, ցմահ ազատազրկում կատարման ժամանակ:

 

 

Գ Լ ՈՒ Խ  2

 

ՔՐԵԱԿԱՏԱՐՈՂԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐ ԻՐԱԿԱՆԱՑՆՈՂ ՍՏՈՐԱԲԱԺԱՆՈՒՄՆԵՐԻ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐՆ ՈՒ ՊԱՐՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

 

14. Բաժինը կազմված է Բաժնի պետից, Բաժնի պետի տեղակալից, գլխավոր, մասնագետներից: Բաժինը ղեկավարում է Բաժնի պետը, որը պատասխանատվություն է կրում Բաժնի աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման, Բաժնի վրա դրված խնդիրների ժամանակին և պատշաճ կատարման համար:

 

15. Բաժնի պետը`

 

1) իրականացնում է Բաժնի աշխատանքների ղեկավարումը, միջոցառումներ է իրականացնում դրա կատարելագործման ուղղությամբ.

 

2) կատարում է աշխատանքի բաշխում և վերաբաշխում Բաժնի աշխատողների միջև.

 

3) կազմակերպում է Բաժնի և Բաժանմունքների աշխատողների ծառայողական պարտականությունների պատշաճ կատարմանը և մասնագիտական գիտելիքների կատարելագործմանն ուղղված միջոցառումներ` աշխատանքային խորհրդակցությունների, սեմինար պարապմունքների անցկացման և այլ միջոցներով.

 

4) ուսումնասիրություն իրականացնելու արդյունքներով, ըստ անհրաժեշտության, համապատասխան առաջարկություններ է ներկայացնում Վարչության պետին կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալին` կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների իրականացմանն առնչվող օրենսդրության կատարելագործման կամ աշխատանքներում առկա թերությունները վերացնելու կամ ծառայողական քննություն անցկացնելու վերաբերյալ.

 

5) կազմում է Բաժնի գործունեության աշխատանքային ծրագրեր, պատրաստում կիսամյակային և տարեկան հաշվետվություններ սահմանված կարգով կատարված աշխատանքների, ինչպես նաև Վարչության պետին կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալին է ներկայացնում տեղեկատվություն կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների իրականացման վերաբերյալ.

 

6) իր վրա դրված խնդիրներն իրականացնելու նպատակով` համագործակցում է այլ գերատեսչությունների և մարմինների համապատասխան ստորաբաժանումների, ինչպես նաև այլ կազմակերպությունների և Վարչության կառուցվածքային այլ ստորաբաժանումների հետ.

 

7) մեթոդական և գործնական աջակցություն է ցուցաբերում Հիմնարկների Բաժանմունքներին.

 

8) հսկողություն է իրականացնում Բաժնի աշխատողների աշխատանքային կարգապահության` իրենց պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարման նկատմամբ.

 

9) ուսումնասիրում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների իրականացման միջազգային փորձը, աշխատանքի մեթոդներն ու ձևերը և առաջարկություններ ներկայացնում դրանց կիրառման վերաբերյալ.

 

10) առաջարկություններ և դիտողություններ է ներկայացնում քրեակատարողական ծառայության` Բաժնի և Բաժանմունքների գործունեությանը վերաբերող իրավական ակտերի նախագծերի վերաբերյալ.

 

11) օրենքով սահմանված կարգով քննարկում և ընթացք է տալիս ստացված առաջարկություններին, դիմումներին և բողոքներին.

 

12) առաջարկություններ է ներկայացնում Վարչության պետին կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալին`  Բաժնի և Բաժանմունքների աշխատողներին խրախուսելու կամ պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ.

 

13) ապահովում է Նախարարի կամ նրա տեղակալի, Վարչության պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանների, հանձնարարականների ու ցուցումների կատարումը.

 

14) իրականացնում է օրենսդրությամբ և սույն կարգով սահմանված Բաժնի գործունեությանը վերաբերող այլ գործառույթներ:

 

16. Բաժնի պետի տեղակալն իրականացնում է սույն կարգով գլխավոր մասնագետի համար նախատեսված գործառույթները, ինչպես նաև Բաժնի պետի բացակայության դեպքում փոխարինում է նրան:

 

17. Բաժնի գլխավոր մասնագետը`

 

    1) ապահովում է իր վրա դրված պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարումը.

 

2) մասնակցում է Բաժնում անցկացվող խորհրդակցություններին, Բաժնի ընդհանուր գործունեությանը վերաբերող այլ աշխատանքներին.

 

3) համապատասխան հրամանի կամ ցուցումի հիման վրա կատարում և ամփոփում է Հիմնարկներում իրականացված ուսումնասիրությունների արդյունքներով կազմված տեղեկանքները և, ըստ անհրաժեշտության, առաջարկություններ է ներկայացնում Բաժնի պետին համապատասխան Հիմնարկի Բաժանմունքի աշխատանքներում տեղ գտած թերությունների վերացման ուղղությամբ կամ ծառայողական քննություն անցկացնելու վերաբերյալ.

 

4) Բաժանմունքների աշխատողներին ցուցաբերում է գործնական և մեթոդական օգնություն.

 

5) առաջարկություններ է ներկայացնում Բաժնի պետին Բաժնի գործունեության ընթացքում տեղ գտած թերությունների վերացման վերաբերյալ.

 

6) կիսամյակային և տարեկան հաշվետվությունների հիման վրա վերլուծում է Բաժանմունքների գործունեությունը և առաջարկություններ ներկայացնում դրանց գործունեության կատարելագործման վերաբերյալ.

 

7) առաջարկություններ և դիտողություններ է ներկայացնում Բաժնի պետին Բաժնի և Բաժանմունքների գործունեությանը վերաբերող իրավական ակտերի նախագծերի վերաբերյալ.

 

8) կազմում է Բաժնի գործունեության վերաբերյալ կիսամյակային և տարեկան հաշվետվությունների նախագծեր.

 

   9) ուսումնասիրում է դատապարտյալների ներման խնդրագրերի վերաբերյալ նյութերը և ապահովում դրանց պատշաճ կարգով և ժամանակին ներկայացումը Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմ.

 

10) մասնակցում է քրեակատարողական հիմնարկներ կատարվող ուսումնասիրություններին և ստուգայցերին, դրանց արդյունքների վերաբերյալ ներկայացնում տեղեկանքներ.

 

11) մասնակցում է քրեակատարողական հիմնարկներում կալանավորված անձանց և դատապարտյալների օգտակար զբաղվածությանն ուղղված նախաձեռնությունների զարգացման և իրականացման աշխատանքներին.

 

12)  վարչությունից դուրս հանդես է գալիս որպես ներկայացուցիչ, մասնակցում  Հայաստանի Հանրապետության և օտարերկրյա պետությունների, միջազգային և այլ կազմակերպությունների իրավասու մարմինների ներկայացուցիչների հետ հանդիպումներին, խորհրդակցություններին, գիտաժողովներին, սեմինարներին, ինչպես նաև հանդես է գալիս առաջարկություններով, զեկույցներով, հաշվետվություններով.

 

13) կալանավորված անձանց և դատապարտյալների սոցիալական հիմնախնդիրների կարգավորման նպատակով համագործակցում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների, սոցիալական ապահովության պետական մարմինների, զբաղվածության կենտրոնների, միջազգային, հասարակական, հոգևոր-կրոնական և այլ կազմակերպությունների հետ.

 

14) կազմակերպում է թերթերի, ամսագրերի և այլ պարբերականների և գրականության առաքումը քրեակատարողական հիմնարկներ, յուրաքանչյուր կիսամյակ գրավոր հաշվետվություն է ներկայացնում Բաժնի պետին կատարված աշխատանքների վերաբերյալ, ներկայացնում առաջարկություններ կատարվող աշխատանքները կատարելագործելու, աշխատանքային ծրագրերում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու ուղղությամբ.

 

15) կատարում է Վարչության պետի կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի, Բաժնի պետի` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանները, հանձնարարականները ու ցուցումները.

 

16) իրականացնում է սույն կարգով սահմանված այլ գործառույթներ:

 

   18. Բաժնի աշխատողները հաշվետու են Բաժնի պետին: Բաժնի աշխատողները պատասխանատվություն են կրում իրենց պարտականությունները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար:

 

19. Հիմնարկի Բաժանմունքը կազմված է Բաժանմունքի պետից, գլխավոր և առաջատար մասնագետներից: Բաժանմունքի պետը պատասխանատվություն է կրում Բաժանմունքի աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման, Բաժանմունքի վրա դրված խնդիրների ժամանակին և պատշաճ կատարման համար:

 

20. Բաժանմունքի պետը`

 

1) իրականացնում է Բաժանմունքի աշխատանքների ղեկավարումը, միջոցառումներ է իրականացնում դրա կատարելագործման ուղղությամբ.

 

2) կատարում է աշխատանքի բաշխում և վերաբաշխում Բաժանմունքի աշխատողների միջև.

 

3) կազմակերպում է Բաժանմունքների աշխատողների ծառայողական պարտականությունների պատշաճ կատարմանը և մասնագիտական գիտելիքների կատարելագործմանն ուղղված միջոցառումներ` աշխատանքային խորհրդակցությունների, սեմինար պարապմունքների անցկացման և այլ միջոցներով.

 

4) առաջարկություններ է ներկայացնում Հիմնարկի պետին` կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների իրականացնամանն առնչվող օրենսդրության կատարելագործման կամ աշխատանքներում առկա թերությունները վերացնելու կամ ծառայողական քննություն անցկացնելու վերաբերյալ.

 

5) կազմում է Բաժանմունքի գործունեության աշխատանքային ծրագրեր, պատրաստում կիսամյակային և տարեկան հաշվետվություններ սահմանված կարգով կատարված աշխատանքների, ինչպես նաև Հիմնարկի պետին կամ նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալին է ներկայացնում տեղեկատվություն կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների իրականացման վերաբերյալ.

 

6) իր վրա դրված խնդիրներն իրականացնելու նպատակով` համագործակցում է այլ գերատեսչությունների և մարմինների համապատասխան ստորաբաժանումների, ինչպես նաև այլ կազմակերպությունների և Հիմնարկի կառուցվածքային այլ ստորաբաժանումների հետ.

 

7) հետևում է անհրաժեշտ մասնագիտական բոլոր փաստաթղթերի լրացման ճշտությանը և ամբողջականությանը.

 

8) հսկողություն է իրականացնում Բաժանմունքի աշխատողների աշխատանքային կարգապահության` իրենց պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարման նկատմամբ.

 

9) Հիմնարկի պետին է ներկայացնում կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի հոգեբանական և այլ առանձնահատկություններով պայմանավորված, մյուս ստորաբաժանումների հետ համաձայնեցված, համատեղելիության վերաբերյալ միջնորդություն (Ձև 7).  

 

   10) Հիմնարկի պետին միջնորդություն է ներկայացնում պատժի հետագա կրման նպատակով դատապարտյալին կալանավորվածներին պահելու վայրի տեխնիկատնտեսական սպասարկման աշխատանքներում ներգրավելու վերաբերյալ.

 

11) օրենքով սահմանված կարգով քննարկում և ընթացք է տալիս ստացված առաջարկություններին, դիմումներին և բողոքներին.

 

12) առաջարկություններ է ներկայացնում Հիմնարկի պետին` Բաժանմունքի աշխատողներին խրախուսելու կամ պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ.

 

13) ապահովում է Վարչության պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի, Բաժնի պետի, Հիմնարկի պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանների, հանձնարարականների ու ցուցումների կատարումը.

 

14) իրականացնում է օրենսդրությամբ և սույն կարգով սահմանված Բաժանմունքի գործունեությանը վերաբերող այլ գործառույթներ:

 

   21. Բաժանմունքի գլխավոր մասնագետը`

 

 1) իրականացնում է իր վրա դրված պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարումը.

 

 2) մասնակցում է Բաժանմունքում (անհրաժեշտության դեպքում նաև Հիմնարկում) անցկացվող խորհրդակցություններին, Բաժանմունքի ընդհանուր գործունեությանը վերաբերող այլ աշխատանքներին.

 

 3) առաջարկություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի պետին Բաժանմունքի գործունեության ընթացքում տեղ գտած թերությունների վերացման վերաբերյալ.

 

4) առաջարկություններ և դիտողություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի գործունեությանը վերաբերող իրավական ակտերի նախագծերի վերաբերյալ.

 

5) կազմում է Բաժանմունքի գործունեության վերաբերյալ աշխատանքային ծրագրերի, կիսամյակային և տարեկան հաշվետվությունների նախագծեր.

 

6) պատրաստում է Բաժանմունքում ստացվող դիմումների, բողոքների և այլ գրությունների պատասխանների նախագծեր և դրանք ներկայացնում Բաժանմունքի պետին.

 

    7) կալանավորված անձի և դատապարտյալի` Հիմնարկ տեղափոխումից հետո սահմանված կարգով իրականացնում է  խորհրդատվություն, տեղեկատվություն է տրամադրում նրանց իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև Հիմնարկի ներքին կանոնակարգի վերաբերյալ.

 

8) կատարում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների կարիքների նախնական գնահատում և արդյունքները քննարկում Բաժանմունքի և Հիմնարկի մյուս աշխատողների հետ.

 

 9) կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի Հիմնարկ ընդունման մասին սահմանված կարգով տեղեկություն է տրամադրում նրա մերձավոր ազգականներին կամ նրա կողմից նշված անձանց.

 

10) խորհրդատվական բնույթի աշխատանքներ է իրականացնում  կալանավորված անձանց և դատապարտյալների իրավագիտակցության բարձրացման, քաղաքացիաիրավական հարաբերություններում ծագած խնդիրների կարգավորման նպատակով.

 

11)   կատարում է դատապարտյալների ընդունելություններ և միջոցներ է ձեռնարկում նրանց հուզող հարցերի լուծման ուղղությամբ.

 

12) իրականացնում է անհրաժեշտ միջոցառումներ` կալանավորված անձանց  դատապարտյալների ամուսնությունների գրանցման, կենսաթոշակների նշանակման նպատակով.

 

13) կալանավորված անձի և դատապարտյալի խնամքի տակ եղած անչափահաս երեխաների և այլ անաշխատունակ անձանց խնամքի կազմակերպման նպատակով համագործակցում է պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մանկատների և ծերերի համար նախատեսված հաստատությունների հետ.

 

14) միջոցներ է ձեռնարկում կալանավորված անձի և դատապարտյալի կրթական հնարավորությունների, մասնագիտական հմտությունների զարգացման համար.

 

15) խորհրդատվական և գործնական աջակցություն է ցուցաբերում դատապարտյալին` պատժի կրումից ազատվելուց հետո սոցիալ-կենցաղային, բնակարանային, աշխատանքային ապահովման հարցերում, զարգացնում է նրա մոտ աշխատանք փնտրելու, շփվելու և արդյունավետ հաղորդակցության և այլ սոցիալական հմտություններ, հարցումներ, հաղորդումներ է ուղարկում դատապարտյալների բնակության վայրերի ոստիկանության բաժիններին, զբաղվածության կենտրոններ, տարածքային սոցիալական ծառայություններին և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին.

 

16) Բաժանմունքի պետին է ներկայացնում դրական բնութագրվող և խրախուսանքի ենթակա կալանավորված անձանց և դատապարտյալների տվյալները.

 

17) սահմանված դեպքերում դատապարտյալների վերաբերյալ կազմում է բնութագրեր.

 

18)  կատարում է Վարչության պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի, Բաժնի պետի, Հիմնարկի պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի և Բաժանմունքի պետի` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանները, հանձնարարականները ու ցուցումները.

 

19) իրականացնում է սույն կարգով սահմանված այլ գործառույթներ:

 

    22. Հիմնարկի Բաժանմունքի գլխավոր մասնագետը (հոգեբան)`

 

1)     իրականացնում է իր վրա դրված պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարումը.

 

2)    մասնակցում է Բաժանմունքի (անհրաժեշտության դեպքում նաև հիմնարկի) խորհրդակցություններին, բաժնի ընդհանուր գործունեությանը վերաբերող այլ աշխատանքներին:

 

  3) առաջարկություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի պետին Բաժանմունքի գործունեության ընթացքում տեղ գտած թերությունների վերացման վերաբերյալ.

 

  4) առաջարկություններ և դիտողություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի գործունեությանը վերաբերող իրավական ակտերի նախագծերի վերաբերյալ.

 

  5)  պատրաստում է Բաժանմունքում ստացվող դիմումների, բողոքների և այլ գրությունների պատասխանների նախագծեր և դրանք ներկայացնում Բաժանմունքի պետին.

 

6) յուրաքանչյուր կիսամյակ գրավոր հաշվետվություն է ներկայացնում Բաժանմունքի պետին կատարած աշխատանքների վերաբերյալ, ներկայացնում է առաջարկություններ կատարվող աշխատանքները բարելավելու, տարեկան ծրագրերում փոփոխություններ կատարելու ուղղությամբ.

 

   7) կալանավորված անձի և դատապարտյալի` Հիմնարկ ընդունումից հետո ծանոթանում է նրա անձնական գործին, կատարում է ընդունելություն և աշխատանքներ է տանում սթրեսային իրավիճակների հաղթահարման ուղղությամբ, կալանավորված անձանց և դատապարտյալների մոտ հոգեկան հիվանդությունների նախանշանների, սահմանային վիճակների կամ ինքնավնասման հակումների առկայության դեպքում զեկուցում է Բաժանմունքի պետին, ծանոթանում է մինչև Հիմնարկ տեղափոխվելը այլ քրեակատարողական հիմնարկի հոգեբանի կողմից իրականացված աշխատանքներին և կատարած նշումներին.

 

   8) կատարում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների կարիքների նախնական գնահատում և արդյունքները քննարկում Բաժանմունքի և Հիմնարկի մյուս աշխատողների հետ.

 

 9) իրականացնում է հոգեբանական նախնական աշխատանքներ, հոգեբանական զրույց, անձնական գործից ստացված ինֆորմացիայի հիման վրա հոգեբանական դիմանկարի հաստատում կամ նոր հոգեբանական դիմանկարի կազմում, հիմնարկի պայմանների հարմարվելուն ուղղված համապատասխան հոգեբանական դիրքորոշման ձևավորում.

 

  10) կատարում է խորքային ուսումնասիրություն, համապատասխան հոգեբանական մեթոդիկաների միջոցով անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտում, պահանջմունքների, կարիքների գնահատում, բնավորության և խառնվածքի առանձնահատկությունների բացահայտում, կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բացասական հակումների և առավել խոցելի խմբերի բացահայտում, մասնակցում է դատապարտյալի ուղղման ծրագրի կազմմանը.

 

  11) կատարում է սննդի ընդունումից հրաժարված, ինքնավնասում, ինքնախեղում կատարած, հիվանդության սիմուլյացիայի դիմած կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ընդունելություններ.

 

  12) կազմակերպում է անհատական ընդունելություններ, իրականացնում է սթրեսածին իրավիճակների հաղթահարման ուղղությամբ համապատասխան աշխատանքներ, ընտանիքի անդամների հետ կապը բարելավելու ուղղությամբ կազմակերպում խորհրդատվական աշխատանքներ, կալանավորված անձանց և դատապարտյալների շրջանում հնարավոր կոնֆլիկտների կանխարգելման և լուծման ուղղությամբ կատարում է անհատական և խմբային խորհրդատվական աշխատանքներ, իրականացնում է հոգեբանական խնդրի լուծման ուղղությամբ ըստ պահանջի այլ աշխատանքներ.

 

  13) դատապարտյալի մոտ ծագած հոգեբանական խնդիրների լուծման նպատակով, ըստ անհրաժեշտության կազմակերպում է խորհրդատվական աշխատանքներ Հիմնարկ ժամանած նրա մերձավոր ազգականների կամ այլ անձանց հետ.

 

  14) կատարում է դատապարտյալների արժեքային կողմնորոշումների, վարքի դինամիկայի գնահատում.

 

  15) աշխատանքներ է իրականացնում պատժախցում գտնվող կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ.

 

  16) աշխատանքներ է իրականացնում կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ստեղծագործական ընդունակությունների բացահայտման և նրանց ինքնազարգացմանը նպաստող պայմանների բարելավման ուղղությամբ.

 

  17) ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման նպատակով ուսումնասիրում է կրթական ծրագրերում ներգրավված կալանավորված անձանց և դատապարտյալների անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները.

 

  18) մասնակցում է դատապարտյալներին պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու, պատժի չկրած մասն ավելի մեղմ պատժատեսակով փոխարինելու, ուղղիչ հիմնարկի տեսակը մեկուսացվածության առավել ցածր (բարձր) աստիճանի փոխելու, ներման խնդրագիր ներկայացնելու և այլ բնութագրերի կազմման աշխատանքներին.

 

19) կատարում է Վարչության պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի,  Բաժնի պետի, Հիմնարկի պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի և Բաժանմունքի պետի` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանները, հանձնարարականները ու ցուցումները.

 

 20) իրականացնում է սույն կարգով սահմանված այլ գործառույթներ:

 

    23.Բաժանմունքի առաջատար մասնագետը՝

 

   1) իրականացնում է իր վրա դրված պարտականությունների ժամանակին և պատշաճ կատարումը.

 

   2) մասնակցում է Բաժանմունքում (անհրաժեշտության դեպքում նաև Հիմնարկում) անցկացվող խորհրդակցություններին, Բաժանմունքի ընդհանուր գործունեությանը վերաբերող այլ աշխատանքներին.

 

  3) առաջարկություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի պետին Բաժանմունքի գործունեության ընթացքում տեղ գտած թերությունների վերացման վերաբերյալ.

 

  4) առաջարկություններ և դիտողություններ է ներկայացնում Բաժանմունքի գործունեությանը վերաբերող իրավական ակտերի նախագծերի վերաբերյալ.

 

  5) կազմում է Բաժանմունքի գործունեության վերաբերյալ աշխատանքային ծրագրերի, ամսական, եռամսյակային և տարեկան հաշվետվությունների նախագծեր.

 

  6) պատրաստում է Բաժանմունքում ստացվող դիմումների, բողոքների և այլ գրությունների պատասխանների նախագծեր և դրանք ներկայացնում Բաժանմունքի պետին.

 

  7) կազմում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների վերաբերյալ փաստաթղթերը.

 

8) Հիմնարկ ընդունվելու պահից ուսումնասիրում է կալանավորված անձի և դատապարտյալի անձնական գործը, կատարում է կալանավորված անձի և դատապարտյալի անհատական ընդունելություն, լրացնում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների անհատական քարտը, Բաժանմունքի գլխավոր մասնագետների մասնագիտական խորհրդատվությամբ  կազմում է դատապարտյալի ուղղման ծրագիր և միջոցներ է ձեռնարկում դրա իրականացման համար:

 

  9) կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի Հիմնարկ ընդունման մասին սահմանված կարգով տեղեկություն է տրամադրում նրա մերձավոր ազգականներին կամ նրա կողմից նշված անձանց.

 

10) խորհրդատվական բնույթի աշխատանքներ է իրականացնում  կալանավորված անձանց և դատապարտյալների իրավագիտակցության բարձրացման, քաղաքացիաիրավական հարաբերություններում ծագած խնդիրների կարգավորման նպատակով.

 

11)   կատարում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ընդունելություններ և միջոցներ է ձեռնարկում նրանց հուզող հարցերի լուծման ուղղությամբ.

 

12) իրականացնում է անհրաժեշտ միջոցառումներ` կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ամուսնությունների գրանցման, կենսաթոշակի նշանակման նպատակով .

 

13) կալանավորված անձի և դատապարտյալի խնամքի տակ եղած անչափահաս երեխաների և այլ անաշխատունակ անձանց խնամքի կազմակերպման նպատակով համագործակցում է պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, մանկատների և ծերերի համար նախատեսված հաստատությունների հետ.

 

14) կատարում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ամենօրյա ընդունելություն, վեր հանում նրանց հուզող հարցերը և դրանց լուծման ուղղությամբ միջնորդում գլխավոր մասնագետներին.

 

15) բացահայտում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների կողմից թույլ տրված իրավախախտումների պատճառները և դրանց հիման վրա կազմակերպում ու իրականացնում է կանխարգելիչ աշխատանքներ.

 

16) աջակցում է կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին` կապի միջոցներից և կրպակից օգտվելու, ծանրոցներ, փաթեթներ և հանձնուքներ, դրամական փոխանցումներ, թերթեր, ամսագրեր, նամակներ ստանալու, տեսակցությունների տրամադրման հարցերում.

 

17) բացահայտում է հիմնարկի կալանավորված անձանց և դատապարտյալների նախասիրությունները, մասնագիտական հմտությունները` զբաղվածությունն ապահովելու, ինչպես նաև տարբեր միջոցառումներին ընդգրկելու նպատակով.

 

18) միջնորդում է Բաժանմունքի պետին` դատապարտյալներին տեխնիկատնտեսական սպասարկման ոլորտի աշխատանքներում ընդգրկելու համար.

 

19) մասնակցում է հիմնարկում լուսավորչական, մշակութային, հոգևոր-կրոնական և այլ միջոցառումների կազմակերպման աշխատանքներին.

 

20) Միջոցներ է ձեռնարկում կալանավորված անձանց և դատապարտյալների օգտակար զբաղվածությունն ապահովելու համար.

 

21) Բաժնմունքի պետին է ներկայացնում դրական բնութագրվող և խրախուսանքի ենթակա կալանավորված անձանց և դատապարտյալների տվյալները.

 

22) դատապարտյալների վերաբերյալ` ըստ նպատակայնության, կազմում է բնութագրեր.

 

  23)  կատարում է Բաժնի պետի, Հիմնարկի պետի և նրա` տվյալ ոլորտը համակարգող տեղակալի և Բաժանմունքի պետի` իրենց լիազորությունների սահմաններում արձակած կամ տված հրամանները, հանձնարարականները ու ցուցումները.

 

      24) իրականացնում է սույն կարգով սահմանված այլ գործառույթներ:

 

 24. Բաժանմունքի աշխատողները անմիջականորեն ենթակա և հաշվետու են Բաժանմունքի պետին: Բաժանմունքի աշխատողները պատասխանատվություն են կրում իրենց պարտականությունները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար:

 

Բ Ա Ժ Ի Ն  2

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ                                                        ԻՐԱԿԱՆԱՑՈՒՄԸ

 

Գ Լ ՈՒ Խ  3

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՈՒՄԸ ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՎԱԾ ԱՆՁԱՆՑ  ՀԵՏ

 

25. Կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու ժամանակ կալանավորված անձանց հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները կազմակերպվում են երկու փուլով՝

 

1) նախնական,

 

2) ընթացիկ,

 

26. Նախնական փուլը սկսվում է կալանավորված անձին` կալանավորվածներին պահելու վայր ընդունելու պահից և ավարտվում կարանտինային բաժանմունքից տեղափոխելով: Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները նախնական փուլում ներառում են`

 

1) կալանավորված անձին Հիմնարկ ընդունելուց անմիջապես հետո հոգեբանական աշխատանքներ իրականացնելը` ուղղված սթրեսածին հոգեվիճակների հաղթահարմանը։ Կալանավորված անձի  մոտ հոգեկան հիվանդության նախանշանների, սահմանային վիճակների կամ ինքնավնասման հակումների առկայության դեպքում Բաժանմունքի պետը այդ մասին եզրակացություն է ներկայացնում քրեակատարողական հիմնարկի պետին,

 

2) կալանավորված անձին իր իրավունքների և պարտականությունների, Հիմնարկի ներքին կանոնակարգի վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն տրամադրելը` իրազեկելու մասին տեղեկանքը Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության` կալանավորվածներին պահելու վայրերի և ուղղիչ հիմնարկների ներքին կանոնակարգը հաստատելու մասին»  Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2006 թվականի օգոստոսի 3-ի N 1543-Ն որոշման հավելվածի (այսուհետ Ներքին կանոնակարգ) Ձև 1) կցելով նրա անձնական գործին,

 

3) կալանավորման հետևանքով սոցիալական և իրավական կարգավիճակի, հոգեբանական վիճակի փոփոխությամբ պայմանավորված՝ կալանավորված անձին սոցիալական, հոգեբանական, իրավական աջակցություն ցուցաբերելը:

 

4) կալանավորված անձի կարիքներն ուսումնասիրելը և գնահատելը, դրա հիման վրա բացահայտված առավել հրատապ խնդիրների լուծման ուղղությամբ անհրաժեշտ միջոցառումներ իրականացնելը, այդ թվում՝ կալանավորված անձի ընտանիքի անդամների կամ նրա կողմից նշված այլ անձանց հետ կապի հաստատումը, հոգեկան շեղումներ, սահմանային վիճակներ ունեցող կալանավորվածների վարքի կամ այլ խնդիրների քննարկումը հոգեբույժի հետ, ինչպես նաև կալանավորվածին պատշաճ նյութակենցաղային, անձնական հիգիենայի պայմաններին, սննդով ապահովելուն հետևելը, դրանց բարելավման վերաբերյալ համապատասխան առաջարկություններ ներկայացնելը: Կալանավորված անձի հետ աշխատանքները գրանցվում են կալանավորվածի և դատապարտյալի անհատական քարտում (Ձև 2), որը հաստատվում է հիմնարկի պետի կողմից,

 

5) խցերում տեղաբաշխելու նպատակով, կալանավորված անձանց հոգեբանական և այլ առանձնահատկություններով պայմանավորված համատեղելիությունը որոշելը և քրեակատարողական հիմնարկի պետին, մյուս ստորաբաժանումների հետ համաձայնեցված, միջնորդություն ներկայացնելը(Ձև 7):

 

27. Ընթացիկ փուլը սկսվում է նախնական փուլի ավարտից հետո և ավարտվում  մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելով:

 

Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներն ընթացիկ փուլում ներառում են`

 

1) անհատական ընդունելություններ կազմակերպելը: Անհատական ընդունելությունը կատարվում է կալանավորվածի դիմումի հիման վրա, ինչպես նաև Բաժանմունքի մասնագետների նախաձեռնությամբ:

 

Իրականացված աշխատանքները գրանցվում են «Անհատական ընդունելությունների գրանցման» մատյանում (Ձև 3),

 

2) կալանավորված անձի նյութակենցաղային պայմաններին, սննդին, բժշկական սպասարկմանը և անձնական հիգիենայի պահպանմանը հետևելը, դրանց բարելավման ուղղությամբ Հիմնարկի մյուս ստորաբաժանումների հետ համատեղ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելը,

 

3) կալանավորված անձի` օրենքով նախատեսված իրավունքների ապահովմանը հետևելը` նրան իր իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ համապատասխան տեղեկատվություն տրամադրելով: Այդ նպատակով կալանավորվածներին տեսանելի վայրում փակցվում է տեղեկատվություն` կալանավորվածների հիմնական իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ,

 

4) խցերում կալանավորված անձանց միջև կոնֆլիկտային հարաբերությունների կանխարգելմանն ու կարգավորմանն ուղղված աշխատանքներ կազմակերպելը, որոնք ներառում են խցում պահվող կալանավորված անձանց հետ անհատական և խմբային աշխատանքի անցկացնելը,

 

5) առավել բարձր հոգեկան լարվածություն կամ ագրեսիվ վարք ունենալու դեպքում կալանավորված անձանց հետ հատուկ աշխատանքներ իրականացնելը,

 

6) կալանավորված անձի կողմից սննդի ընդունումից հրաժարվելու, ինքնավնասման, հիվանդության սիմուլյացիայի դեմ կանխարգելիչ մասնագիտական` հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

7) կալանավորված անձի` քրեակատարողական հիմնարկի գրադարանից օգտվելու, իր հաշվին բաժանորդագրության կամ այլ ձևով գրականություն, պարբերական մամուլի հրատարակություններ ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելը:

 

8) կալանավորված անձին վճարովի կամ անվճար բժշկական, հիգիենիկ և կենցաղային լրացուցիչ ծառայություններից օգտվելու հարցերում օժանդակելը,

 

9) կալանավորված անձին` արտաքին աշխարհի հետ կապի ստեղծմանը, պահպանմանն ու զարգացմանն օժանդակելու նպատակով Բաժանմունքը կազմակերպում է.

 

ա. խորհրդատվության տրամադրում՝ կալանավորված անձի և նրա մերձավոր ազգականների միջև կապի բացակայության կամ վերջիններիս կողմից կապ պահպանելուց հրաժարվելու դեպքում: Անհրաժեշտության դեպքում Բաժանմունքի մասնագետը հեռախոսազրույց է ունենում կալանավորված անձի մերձավոր ազգականների հետ, ինչը նախապես համաձայնեցվում է կալանավորված անձի  հետ,

 

բ. կալանավորված անձի կողմից կապի հնարավոր միջոցներից օգտվելը: Բաժանմունքի պետը կազմում է հեռախոսակապի տրամադրման ժամանակացույց, որը հաստատում է քրեակատարողական հիմնարկի պետը: Հեռախոսազանգերի տրամադրման հաշվառումը կատարվում է համապատասխան մատյանում (Ձև 4), որը վարվում է հերթապահ խմբի կողմից,

 

գ. կալանավորված անձի` սահմանված կարգով անձը հաստատող փաստաթուղթ ստանալուն ուղղված աշխատանքները,

 

10) կալանավորված անձի քաղաքացիաիրավական գործարքներին մասնակցելու, ինչպես նաև օրենքով սահմանված այլ իրավունքներից օգտվելու դեպքում իրավաբանական խորհրդատվություն տրամադրելը,

 

11) հաշմանդամ կալանավորված անձի հետ հաշմանդամությամբ պայմանավորված աշխատանքներ իրականացնելը,

 

12) հղի կանանց կամ իրենց մոտ մինչև երեք տարեկան երեխա պահող կալանավորված անձանց հետ համապատասխան աշխատանքներ իրականացնելը: Նախապատրաստական աշխատանքներ են կատարվում երեխայի ծննդից հետո նրա հետագա խնամքի կազմակերպման ուղղությամբ, խորհրդատվություն է տրամադրվում երեխայի դաստիարակության իրականացման վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով տարիքային առանձնահատկությունները,

 

13) անչափահաս կալանավորված անձի հետ ուսումնադաստիարակչական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

14) կարգապահական տույժի ենթարկված կալանավորված անձի հետ անհատական աշխատանքներ կատարելը, որոնք ներառում են խախտման պատճառները բացահայտելը, հետագայում խախտումները բացառելու նպատակով խորհրդատվություն տրամադրելը։

 

Կալանավորված անձի նկատմամբ կիրառված տույժի և խրախուսանքի միջոցները գրանցվում են «Տույժերի և խրախուսանքների հաշվառման» մատյանում (Ձև 5),

 

15) կալանավորված անձի տարրական, հիմնական միջնակարգ և բարձրագույն /հեռակա, հեռավար, դրսեկություն/ կրթությունը կազմակերպելու կամ շարունակելու ուղղությամբ իրականացվող աշխատանքներին աջակցելը: Կալանավորվածի ուսումնական գործընթացն իրականացնելու և դրա շարունակականությունն ապահովելու նպատակով կապ է հաստատվում համապատասխան ուսումնական հաստատության հետ, միջոցներ են ձեռնարկվում հնարավորության դեպքում կրթությունը քրեակատարողական հիմնարկում կազմակերպելու ուղղությամբ,

 

16) հոգևոր-կրոնական միջոցառումներ կազմակերպելուն աջակցելը, ներառյալ՝ հոգևորականներին քրեակատարողական հիմնարկ հրավիրելը և կալանավորված անձանց հետ հանդիպումներ կազմակերպելը,

 

17) կալանավորվածներին պահելու վայրեր այցելած զանգվածային լրատվության միջոցների, հասարակական, միջազգային կամ այլ կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ հանդիպումներ կազմակերպելուն մասնակցելը, նրանց կողմից տվյալ քրեակատարողական հիմնարկում իրականացվող աշխատանքներին հնարավոր աջակցություն ցուցաբերելը: Այցելությունները գրանցվում են «Զանգվածային լրատվության միջոցների, հասարակական, միջազգային և այլ կազմակերպությունների, հասարակական դիտորդների այցելությունների հաշվառման» մատյանում (Ձև 6),

 

18) քրեակատարողական հիմնարկի այլ ստորաբաժանումների հետ կալանավորված անձին առնչվող խնդիրները քննարկելը, դրանց լուծման ուղղությամբ համատեղ միջոցառումներ իրականացնելը:

 

19) կալանավորվածներին պահելու վայրում գտնվելու ընթացքում կալանավորված անձի հետ իրականացված սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների վերաբերյալ փաստաթղթերը նրա անձնական գործին կցելը:

 

Գ Լ ՈՒ Խ  4

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՈՒՄԸ ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼՆԵՐԻ ՀԵՏ

 

28. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները դատապարտյալների հետ իրականացվում են Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված հետևյալ պատիժների կատարման ժամանակ՝

 

1) կալանք

 

2) որոշակի ժամկետով ազատազրկում

 

3) ցմահ ազատազրկում

 

29. Դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները կալանքը կատարելու ժամանակ ներառում են՝

 

1) դատապարտյալին իր իրավունքների և պարտականությունների մասին իրազեկելը` այդ մասին տեղեկանքը կցելով նրա անձնական գործին (Ներքին կանոնակարգի  Ձև 1), 

 

2) դատապարտյալին Հիմնարկ ընդունելուց անմիջապես հետո սթրեսային հոգեվիճակների հաղթահարմանն ուղղված հոգեբանական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

3) դատապարտյալի կողմից սննդից հրաժարվելու, ինքնավնասման, հիվանդության սիմուլյացիայի դեմ կանխարգելիչ մասնագիտական` հոգեբանական և իրավական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

4) անձնական բացառիկ հանգամանքների դեպքում դատապարտյալին հեռախոսակապից օգտվելու թույլտվություն տալու վերաբերյալ Բաժանմունքի պետի կողմից Հիմնարկի պետին  միջնորդություն ներկայացնելը,

 

5) դատապարտյալի նյութակենցաղային պայմաններին, սննդին, բժշկական սպասարկմանը և անձնական հիգիենայի պահպանմանը հետևելը, դրանց բարելավման ուղղությամբ Հիմնարկի մյուս ստորաբաժանումների հետ համատեղ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելը,

 

6) դատապարտյալի, նրա մերձավոր ազգականների կամ այլ անձանց հետ դատապարտյալին հուզող խնդիրների շուրջ խորհրդատվական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

7) դատապարտյալի՝ Հիմնարկի գրադարանից և իր հաշվին պարբերական հրատարակություններից օգտվելու ուղղությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելը:

 

30. Դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները որոշակի ժամկետով կամ ցմահ ազատազրկման ժամանակ կազմակերպվում են երեք փուլով՝

 

1) նախնական,

 

2) ընթացիկ,

 

3) ավարտական:

 

31. Նախնական փուլը սկսվում է դատապարտյալի քրեակատարողական հիմնարկ մուտք գործելու պահից և ավարտվում  կարանտինային բաժանմունքից տեղափոխելով:

 

Դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները նախնական փուլում ներառում են՝

 

1) դատապարտյալին իր իրավունքների և պարտականությունների, Հիմնարկի ներքին կանոնակարգի վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն տրամադրելը` այդ մասին տեղեկանքը (Ներքին կանոնակարգի Ձև 1) կցելով նրա անձնական գործին,

 

2) դատապարտյալին պատժի կրմանը նախապատրաստելուն ուղղված հոգեբանական աշխատանքներ իրականացնելը,

 

3) դատապարտյալի` կարանտինային բաժանմունքում տեղավորվելուց հետո նյութակենցաղային պայմաններին, սննդին, բժշկական սպասարկմանը և անձնական հիգիենայի պահպանմանը հետևելը, դրանց բարելավման ուղղությամբ Հիմնարկի մյուս ստորաբաժանումների հետ համատեղ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելը,

 

4) դատապարտյալին հոգեբանական և այլ առանձնահատկություններով պայմանավորված համատեղելիության առումով նախնական գնահատական տալը: Նախնական գնահատականի հիման վրա Բաժանմունքի պետը, մյուս ստորաբաժանումների հետ համաձայնեցված,   միջնորդություն է ներկայացնում քրեակատարողական հիմնարկի պետին (Ձև 7)` դատապարտյալին կարանտինային բաժանմունքից տեղափոխելու և կոնկրետ խմբում կամ խցում տեղաբաշխելու վերաբերյալ:

 

32. Ընթացիկ փուլը սկսվում է նախնական փուլի ավարտից հետո և ավարտվում է պատիժն ամբողջությամբ կրելու ժամկետից 6 (վեց) ամիս առաջ:

 

Դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներն ընթացիկ փուլում ներառում են՝

 

1) դատապարտյալի սոցիալական և հոգեբանական առանձնահատկություններն ուսումնասիրելը, ախտորոշելը և կարիքները գնահատելը: Դատապարտյալի հետ կատարված սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները գրանցվում են «Կալանավորված անձի և դատապարտյալի անհատական քարտում» (Ձև 2), որից հետո կազմվում է դատապարտյալի ուղղման գործընթացի ծրագիր: Ուղղման գործընթացի ծրագիրը Բաժանմունքի մասնագետը կազմում է դատապարտյալին Հիմնարկ ընդունելուց հետո երեք ամսվա ընթացքում: Դատապարտյալին պատժի կրումից օրենքով սահմանված կարգով ազատելու, ինչպես նաև քրեակատարողական այլ հիմնարկ տեղափոխելու ժամանակ անհատական քարտը և դատապարտյալի հետ իրականացված սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների վերաբերյալ փաստաթղթերը կցվում են նրա անձնական գործին,

 

2) ընդունելություններ կազմակերպելը, որոնց ընթացքում քննարկվում են դատապարտյալին հուզող խնդիրները և դրանց լուծման ուղղությամբ ձեռնարկվում են համապատասխան միջոցներ,

 

3) Հիմնարկի այլ ստորաբաժանումների հետ դատապարտյալին առնչվող խնդիրները քննարկելը, դրանց լուծման ուղղությամբ համատեղ անհրաժեշտ միջոցառումներ իրականացնելը,

 

4) դատապարտյալի` արտաքին աշխարհի հետ կապ ստեղծելուն, պահպանելուն և զարգացնելուն աջակցելը: Այդ նպատակով Բաժանմունքը կազմակերպում է`

 

ա. խորհրդատվության տրամադրում՝ դատապարտյալի և նրա մերձավոր ազգականների միջև կապի բացակայության կամ վերջիններիս կողմից կապ պահպանելուց հրաժարվելու դեպքում: Անհրաժեշտության դեպքում Բաժանմունքի մասնագետը հեռախոսազրույց է ունենում դատապարտյալի մերձավոր ազգականների հետ, ինչը նախապես համաձայնեցվում է դատապարտյալի հետ,

 

բ. երկարատև տեսակցություններ դատապարտյալի և նրա մերձավոր ազգականների միջև: Բաժանմունքի պետը կազմում է երկարատև տեսակցությունների ժամանակացույց, որը հաստատում է Հիմնարկի պետը,

 

գ. դատապարտյալների կապի միջոցներից օգտվելը, այդ թվում՝ հեռախոսակապից, նամակագրություն վարելը,

 

դ.    դատապարտյալին կարճաժամկետ մեկնման տրամադրում,

 

ե. դատապարտյալի` մանկատանը կամ համապատասխան այլ հաստատությունում գտնվող իր երեխայի կամ հարազատի հետ կապի ապահովման ուղղությամբ աշխատանքներ կատարելը,

 

5) դատապարտյալի քաղաքացիաիրավական գործարքներին մասնակցելու, ինչպես նաև օրենքով սահմանված այլ իրավունքներից օգտվելու դեպքում իրավաբանական խորհրդատվություն տրամադրելը,

 

6) տույժի ենթարկված դատապարտյալի հետ անհատական աշխատանքներ կատարելը, որոնք ներառում են խախտման պատճառները բացահայտելը, հետագայում խախտումները բացառելու նպատակով խորհրդատվություն տրամադրելը։ Դատապարտյալի նկատմամբ կիրառված տույժի և խրախուսանքի միջոցները գրանցվում են «Տույժերի և խրախուսանքների հաշվառման» մատյանում (Ձև 5),

 

7) անհրաժեշտության դեպքում՝ դատապարտյալների շրջանում հնարավոր կոնֆլիկտների կանխարգելման և լուծման ուղղությամբ անհատական և խմբային խորհրդատվություն տրամադրելը:

 

8) բացասական հակում ունեցող դատապարտյալների խմբերի հետ նպատակաուղղված ծրագրեր իրականացնելը: Նպատակաուղղված ծրագրերը մասնագիտական միջամտության երկարաժամկետ ձևեր են, որոնք կիրառվում են բացասական հակում ունեցող խմբերի հետ աշխատանքի ընթացքում: Ծրագրի հիմնական նպատակն է՝ անձին զինել ճանաչողական և վարքային այնպիսի հմտություններով, որոնք անհրաժեշտ են քրեածին և բացասական հակումներից ազատ կենսաձև ընտրելու և պահպանելու համար: Ծրագրի առաջնային խնդիրն է՝ ձեռք բերել դատապարտյալի գիտակցված որոշումը` ազատվել քրեածին վարքագծից և բացասական հակումից, աշխատել, հետագայում վերջինիս կրկին առաջացումը կանխելու ուղղությամբ: Բացասական հակում ունեցող դատապարտյալների վերաբերյալ գրառումները գրանցվում է «Բացասական հակում ունեցող կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հաշվառման» մատյանում (Ձև 8),

 

9) դատապարտյալի հանրակրթական (տարրական, հիմնական, միջնակարգ) և մասնագիտական, նախնական մասնագիտական` արհեստագործական, միջին մասնագիտական, բարձրագույն, հետբուհական կրթությունը (հեռակա, հեռավար կամ դրսեկության) ձևով կազմակերպելու կամ շարունակելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելը: Դատապարտյալի ուսումնական գործընթացն իրականացնելու և դրա շարունակականությունն ապահովելու նպատակով կապ է հաստատվում համապատասխան ուսումնական հաստատության հետ։ Միջոցներ են ձեռնարկվում ուղղիչ հիմնարկում դատապարտյալի նախնական մասնագիտական՝ արհեստագործական կրթությունը կազմակերպելու ուղղությամբ,

 

10) դատապարտյալի մտավոր, մասնագիտական, ֆիզիկական կարողությունները զարգացնելուն, ստեղծագործական ընդունակությունները բացահայտելուն նպաստող պայմաններ ստեղծելը և բարելավելը, այդ նպատակով ստեղծված դատապարտյալների ինքնագործ միավորումների գործունեությանը աջակցելը: Միջոցներ են ձեռնարկվում դատապարտյալի ստեղծագործ աշխատանքի արդյունքները ցուցադրելու և իրացնելու ուղղությամբ,

 

11) դատապարտյալների ազատ ժամանակն արդյունավետ տնօրինելու նպատակով մշակութային, մարզական և այլ բնույթի միջոցառումներ կազմակերպելը։ Այդ աշխատանքները կարող են իրականացվել հասարակական, միջազգային և այլ կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ: Իրականացված միջոցառումները գրանցվում են «Մշակութային, մարզական, կրթական և այլ միջոցառումների, ստեղծագործող դատապարտյալների հաշվառման» մատյանում (Ձև9),

 

12) հոգևոր-կրոնական միջոցառումներ կազմակերպելուն աջակցելը, ներառյալ՝ հոգևորականներ Հիմնարկ հրավիրելը և դատապարտյալի հետ հանդիպումներ կազմակերպելը,

 

13) դատապարտյալի աշխատանքային զբաղվածությանը նպաստելը, աշխատանքային իրավունքների պաշտպանությունն ապահովելը: Դատապարտյալին աշխատանքի ներգրավելիս հաշվի է առնվում նրա սոցիալական վիճակը, գույքային պարտավորությունների առկայությունը, մասնագիտությունը: Դատապարտյալի աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ գրանցումներ է կատարվում «Աշխատանքներում ներգրավված դատապարտյալների հաշվառման» մատյանում (սույն կարգին կից Ձև 10),

 

14) դատապարտյալի սոցիալական ապահովության իրավունքի իրացման` կենսաթոշակ նշանակելու, կենսաթոշակի տեսակը փոխելու և կենսաթոշակը վճարելու համար օրենսդրությամբ սահմանված կարգով աշխատանքներ կազմակերպելը,

 

15) դատապարտյալի` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով անձը հաստատող փաստաթղթով փաստաթղթավորելու ուղղությամբ աշխատանքներ կազմակերպելը,

 

16) մեղսունակությունը չբացառող հոգեկան հիվանդության նախանշաններ կամ ինքնավնասման հակում ունեցող դատապարտյալի հետ կատարվելիք աշխատանքների ծրագիր մշակելը և այդպիսի դատապարտյալների նկատմամբ հսկողություն իրականացնելը՝ համապատասխան բժշկի հետ համագործակցությամբ,

 

17) հղի, կերակրող մայր կամ մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող դատապարտյալի հետ աշխատանքներ կազմակերպելը,

 

18) դատապարտյալի համաձայնությամբ նրա՝ մինչև երեք տարեկան երեխային ազգականի, հոգաբարձության և խնամակալության մարմնի որոշմամբ՝ այլ անձանց խնամքին հանձնելու, իսկ երեք տարին լրանալուց հետո՝ դատապարտյալի ընտրությամբ մանկատուն կամ համապատասխան այլ հաստատություն ուղարկելու, ինչպես նաև ուղղիչ հիմնարկին կից մանկատանը պահվող երեխայի երեք տարին լրանալուց հետո մանկատանը երեխային պահելու ժամկետը մինչև ծնողի պատժի ժամկետի ավարտը երկարաձգելու անհրաժեշտության և նպատակահարմարության վերաբերյալ Բաժանմունքի պետի կողմից Հիմնարկի պետին միջնորդություն ներկայացնելը,

 

19) դատապարտյալ ծնողի հետ Հիմնարկում համատեղ բնակվող երեխայի հանգստի և դաստիարակության կազմակերպման ուղղությամբ միջոցառումներ իրականացնելը,

 

20) անչափահաս դատապարտյալների համար ուսումնադաստիարակչական միջոցառումներ կազմակերպելը: Անչափահասների հետ աշխատանքում պարտադիր են դրական վարքագծի խրախուսումը և ամրապնդումը, կրթամշակութային և մարզական միջոցառումների կազմակերպումը,

 

21) ցմահ ազատազրկման դատապարտված անձանց հետ` պատժի առանձնահատկություններով պայմանավորված աշխատանքներ իրականացնելը: Այդ աշխատանքները ներառում են անհատական և խմբային խորհրդատվությունը, անձնային զարգացում ապահովող մեթոդները, ագրեսիվության մակարդակը նվազեցնող աշխատանքի ձևերը, ինչպես նաև նպատակային այլ ուղիներ և մեթոդներ,

 

22) բռնության ենթարկված դատապարտյալի հետ աշխատանք իրականացնելը: Հոգեկան կամ ֆիզիկական բռնության ենթարկված դատապարտյալի հետ աշխատանքի նպատակը բռնության հետևանքով առաջացած հոգեբանական ցնցումները վերացնելն է և ճգնաժամը հաղթահարելը,

 

23) զանգվածային լրատվության միջոցների, հասարակական, միջազգային, բարեգործական կազմակերպությունների աջակցությամբ իրականացվող կրթական, մշակութային և այլ բնույթի միջոցառումների և ծրագրերի իրագործմանն ուղղված կազմակերպչական աշխատանքներ կատարելը: Այցելությունները գրանցվում են «Զանգվածային լրատվության միջոցների, հասարակական, միջազգային և այլ կազմակերպությունների, հասարակական դիտորդների այցելությունների հաշվառման» մատյանում (Ձև 6):

 

33. Ավարտական փուլը սկսվում է ընթացիկ փուլի ավարտից հետո՝ դատապարտյալի պատիժը լրիվ կրելու ժամկետից 6/վեց/ամիս առաջ և ավարտվում է պատժի կրումից ազատվելով:

 

Դատապարտյալների հետ իրականացվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներն ավարտական փուլում ներառում են`

 

1) դատապարտյալին ազատման նախապատրաստելու ծրագիր կազմելը և ծրագրով նախատեսված կազմակերպչական բնույթի միջոցառումների կատարումն ապահովելը: Ազատման նախապատրաստելու ծրագրում ընդգրկվում են կազմակերպչական և խորհրդատվական-ուսուցողական համալիր միջոցառումներ: Խորհրդատվական-ուսուցողական միջոցառումները կարող են կազմակերպվել դասընթացների կամ անհատական զրույցների ձևով,

 

2) դատապարտյալին աշխատանքային, սոցիալ-կենցաղային ապահովման հարցերում օժանդակելը, ինչպես նաև պատժի կրումից ազատվելուց հետո դատապարտյալի հասարակությանը վերաինտեգրվելու, նրան շրջապատող միջավայրում գտնվող անձանց հետ փոխհարաբերությունների բարելավման ուղղությամբ միջոցառումներ իրականացնելը: Դատապարտյալի դիմումի (Ձև 12) հիման վրա նրա պատժից առաջիկա ազատվելու և աշխատանք փնտրելու մասին Հիմնարկի վարչակազմի միջոցով տեղեկացվում են Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի զբաղվածության պետական գործակալության` դատապարտյալի ընտրած բնակության վայրի զբաղվածության տարածքային կենտրոնը և աշխատանքի տեղավորման ծառայություններ մատուցող ոչ պետական կազմակերպությունները` տվյալներ հայտնելով նրա սեռի, տարիքի, աշխատունակության, կրթության և մասնագիտության վերաբերյալ (Ձև 13),

 

3) դատապարտյալին նախկին բնակության վայրում հաշվառելու ուղղությամբ միջոցներ ձեռնարկելը, որը ներառում է` պատիժը լրիվ կրելու ժամկետից երեք ամիս առաջ քրեակատարողական հիմնարկի կողմից Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության համապատասխան բաժին դատապարտյալի կողմից նշված հասցեում բնակվելու հնարավորության մասին հարցում ուղարկելը (Ձև 14), իսկ դատապարտյալի` պատժի կրումից ազատվելուց հետո` անկախ ազատման հիմքերից, 2 աշխատանքային օրվա  ընթացքում դատապարտյալի բնակության վայրի ոստիկանության բաժին հաղորդում ուղարկելը (Ձև 15): Մշտական բնակության վայր չունեցող անձանց բնակարանով (կացարանով) ապահովելուն աջակցելը: Իրականացված աշխատանքների վերաբերյալ գրանցում է կատարվում «Ազատվող դատապարտյալների վերաբերյալ ոստիկանության բաժիններ, զբաղվածության տարածքային կենտրոններ ուղարկվող հարցումների և հաղորդումների հաշվառման» մատյանում (Ձև 16),

 

4) միայնակ, սոցիալապես անապահով, տարեց (կենսաթոշակային տարիքի հասած) կամ առաջին կամ երկրորդ կարգի հաշմանդամ դատապարտյալին, իր խնդրանքով հաշմանդամների կամ ծերերի համար նախատեսված հաստատություններ ուղարկելու ներկայացնելու վերաբերյալ Բաժանմունքի պետի կողմից Հիմնարկի պետին միջնորդություն ներկայացնելը,

 

5) պատժից ազատվող և առողջական վիճակի պատճառով խնամքի կարիք ունեցող, հղի, մինչև երեք տարեկան երեխա ունեցող անձի, ինչպես նաև անչափահասի ազգականներին կամ այլ անձանց նրա ազատվելու մասին նախօրոք հայտնելու անհրաժեշտության և նպատակահարմարության վերաբերյալ Բաժանմունքի պետի կողմից Հիմնարկի պետին միջնորդություն ներկայացնելը և սահմանված դեպքում դատապարտյալին բնակության վայր ուղեկցորդելը: Անհրաժեշտության դեպքում անչափահաս դատապարտյալի ազատվելու մասին իրազեկվում են նրա բնակության վայրի հոգաբարձության և խնամակալության մարմինները, անչափահասների գործերով հանձնաժողովները,

 

6)պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատվող, պատժի չկրած մասն ավելի մեղմ պատժատեսակով փոխարինելու ենթակա կամ պատիժն ամբողջությամբ կրած դատապարտյալին հոգեբանական աջակցություն ցուցաբերելը,

 

7) օտարերկրյա քաղաքացի կամ քաղաքացիություն չունեցող դատապարտյալի վերաբերյալ՝ պատիժը լրիվ կրելու ժամկետից երեք ամիս առաջ  Հիմնարկի պետի կողմից Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության անձնագրային և վիզաների վարչությանը տեղեկացնելը:

 

34.Դատապարտյալների վերաբերյալ վարվում է «Դատապարտյալների այբբենական հաշվառման» մատյան (սույն կարգին կից Ձև 11):

 

Գ Լ ՈՒ Խ  5

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԸՍՏ ՈՒՂՂԻՉ ՀԻՄՆԱՐԿՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԻ

 

35. Ըստ ուղղիչ հիմնարկների մեկուսացվածության աստիճանի սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները կազմակերպվում են հետևյալ առանձնահատկություններով`

 

1) բաց ուղղիչ հիմնարկներում սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները կազմակերպվում են անհատական կարգով` որպես կանոն ըստ անհրաժեշտության, ինչպես նաև դատապարտյալի դիմումի հիման վրա,

 

2) կիսաբաց ուղղիչ հիմնարկներում կազմավորվում են դատապարտյալների խմբեր (այսուհետ՝ խմբեր)։ Հիմնարկում խմբերի թիվը սահմանվում է՝ ելնելով սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների արդյունավետ կազմակերպման նպատակահարմարությունից: Դատապարտյալին ըստ խմբերի տեղաբաշխելը կատարվում է՝ հաշվի առնելով նրա սոցիալական և հոգեբանական առանձնահատկությունները, առողջական վիճակը, քրեածին վարքի առանձնահատկությունները, հոգեբանական համատեղելիությունը և արժեքային կողմնորոշումները: Դատապարտյալներն ըստ խմբերի տեղաբաշխվում են Հիմնարկի պետի հրամանով` մյուս ստորաբաժանումների հետ համաձայնեցված միջնորդության հիման վրա: Հրամանի քաղվածքը կցվում է դատապարտյալի անձնական գործին: Տնտեսական սպասարկման աշխատանքներում ներգրավված դատապարտյալները տեղաբաշխվում են նույն խմբում: Խմբի ղեկավար է նշանակվում Բաժանմունքի մասնագետներից որևէ մեկը (այսուհետ՝ խմբի ղեկավար), որը խմբում ընդգրկված դատապարտյալների հետ տարվող սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների հիմնական կազմակերպիչը և իրականացնողն է: Խմբերի ղեկավարների գործունեությունը համակարգում և վերահսկում է Բաժանմունքի պետը։ Որպես կանոն, դատապարտյալը խմբում ընդգրկվում է պատժի կրման ողջ ժամանակահատվածի համար: Խմբից խումբ տեղափոխում կարող է իրականացվել խմբի ղեկավարի պատճառաբանված տեղեկանքի հիման վրա  Բաժանմունքի պետի կողմից Հիմնարկի պետին ներկայացված միջնորդությամբ: Պատժախուց տեղափոխված դատապարտյալը խմբի կազմից չի հանվում,

 

3) կիսափակ և փակ ուղղիչ հիմնարկներում խցերը բաշխվում են Բաժանմունքի մասնագետների միջև` յուրաքանչյուր աշխատող Հիմնարկի պետի հրամանով նշանակվում է համապատասխան խմբի ղեկավար:

 

4) բուժական ուղղիչ հիմնարկում սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներն իրականացվում են ըստ անհրաժեշտության, ինչպես նաև դատապարտյալի դիմումի հիման վրա: Այդ աշխատանքներն ուղղված են դատապարտյալի բուժման գործընթացին նպաստող պայմանների ստեղծմանը: Այդ նպատակով բուժական ուղղիչ հիմնարկներում դատապարտյալների բուժումը, այդ թվում` թմրամոլության և ալկոհոլամոլության բուժումը կարող է իրականացվել ոչ միայն բուժական մեթոդներով, այլ նաև հոգեթերապևտիկ և սոցիալական մեթոդներով:

 

Դատապարտյալի` պատիժը կատարելու համար քրեակատարողական հիմնարկի տեսակը փոխելուց հետո նրա հետ իրականացվող աշխատանքները հիմնվում են նախորդ քրեակատարողական հիմնարկում կատարած աշխատանքների արդյունքների վրա։ 

 

Գ Լ ՈՒ Խ  6

 

ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼՆԵՐԻ ԱԽՏՈՐՈՇՈՒՄԸ ԵՎ ԲՆՈՒԹԱԳՐՈՒՄԸ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՆԵԼԻՍ

36. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները սկսվում են դատապարտյալի ախտորոշումից: Դատապարտյալի ախտորոշման նպատակն է՝ բացահայտել վերջինիս բացասական վարքի դրդապատճառները, քրեածին վարքի դրդող գործոնները, կրկին հանցագործություն կատարելու  ռիսկայնության և բացասական հակումների կամ այլ առանձնահատուկ հատկանիշների առկայությունը, սոցիալական պահանջմունքները և անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները: Ախտորոշման ժամանակ հաշվի են առնվում նաև Հիմնարկի այլ ստորաբաժանումների աշխատողների մասնագիտական եզրակացությունները: Ախտորոշման հիման վրա կալանավորվածի կամ դատապարտյալի անհատական քարտում քրեակատարողական Բաժանմունքի մասնագետը կազմում է դատապարտյալի ուղղման գործընթացի ծրագիր: Ուղղման գործընթացի ծրագիրը պատժի կրման ժամանակահատվածում դատապարտյալի հետ անհրաժեշտ և նպատակահարմար աշխատանքի ձևերի և մեթոդների ընտրությունն է, դրանց կատարման համար անհրաժեշտ միջոցներ ընտրելը և նպատակային կիրառելն է:

 

37. Դատապարտյալը բնութագրվում է ըստ նպատակայնության և վարքի փոփոխման դինամիկայի: Բնութագիրը կազմվում է համաձայն սույն կարգին կից Ձև 17-ի: Բնութագիրը լրացվում է ըստ նպատակայնության` պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատելու, պատժի չկրած մասն ավելի մեղմ պատժատեսակով փոխարինման ներկայացնելու, ուղղիչ հիմնարկի տեսակը մեկուսացվածության առավել ցածր (բարձր) աստիճանի փոխելու, կարճաժամկետ մեկնում տրամադրելու, տեխնիկատնտեսական աշխատանքներում ընդգրկելու և այլ անհրաժեշտ նպատակներով, դատապարտյալի դրսևորած վարքագծի և նրա հետ իրականացված ուղղման գործընթացի ծրագրի աշխատանքների արդյունքների հիման վրա` հաշվի առնելով Հիմնարկի այլ ստորաբաժանումների կարծիքները: Բնութագիրը Բաժանմունքի պետը ներկայացնում է Հիմնարկի պետի հաստատմանը: 

 

Գ Լ ՈՒ Խ  7

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԻՐԱԿԱՆԱՑՈՒՄԸ ՊԱՏԺԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ՀԵՏ  ՄԻԱՑՎԱԾ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԲՆՈՒՅԹԻ ՀԱՐԿԱԴՐԱՆՔԻ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ԿԻՐԱՌԵԼՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿ

 

38. Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում պատժի կատարման հետ միացված բժշկական բնույթի հարկադրանքի համապատասխան միջոցները քրեակատարողական հիմնարկում կիրառելու ընթացքում սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքները ներառում են՝

 

1) ալկոհոլամոլությունից, թմրամոլությունից կամ թունամոլությունից դատապարտյալներին բուժելու ուղղությամբ հոգեբանական և սոցիալական ծրագրեր մշակելը և իրականացնելը: Նշված ծրագրերն ուղղված են դատապարտյալի կամային հատկանիշների ակտիվացմանը, կիրառվող բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցների ազդեցության և արդյունավետության բարձրացմանը, կախվածություն ունենալու հետևանքով կորսված սոցիալական հմտությունների վերականգնմանը և թերապևտիկ միջոցների կիրառմանը,

 

2) պատժի կրումից ազատվող դատապարտյալի, ինչպես նաև նրա մերձավոր ազգականների հետ պատժի կրման ընթացքում իրականացված աշխատանքների արդյունքների պահպանմանն ու շարունակմանն ուղղված տեղեկատվական և խորհրդատվական աշխատանքներ իրականացնելը: Նշված աշխատանքներն իրականացվում են բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառող համապատասխան բժշկի հետ խորհրդակցությամբ:

 

Գ Լ ՈՒ Խ  8

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐՈՒՄ ԱՐԳԵԼՎԱԾ ՄԵԹՈԴՆԵՐՆ ՈՒ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻ ՁԵՎԵՐԸ

 

39. Սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքներում արգելվում է`

 

1) կալանավորված անձանց և դատապարտյալների անձնական կյանքին վերաբերող տեղեկատվություն տարածելը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ տեղեկատվությունը պարունակում է տվյալներ հաստատապես նախապատրաստվող հանցագործության մասին,

 

2) կալանավորված անձի և դատապարտյալի հետ փոխհարաբերություններում մասնագիտական հմտությունների օգտագործումն անձնական նպատակներից և շահերից ելնելով,

 

3) որևէ խտրականության կիրառումը,

 

4) կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հետ աշխատանքում վերջիններիս հուսադրելու նպատակով ապատեղեկատվություն տրամադրելը,

 

5) մասնագիտական այնպիսի մեթոդների կիրառումը, որոնք բացասական ազդեցություն կունենան կալանավորված անձանց և դատապարտյալների հոգեկան առողջության վրա,

 

6) կալանավորված  անձանց և դատապարտյալների նկատմամբ հիպնոսի մեթոդների կիրառումը,

 

7) կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին բժշկական, գիտական կամ այլ փորձերի ենթարկելը՝ անկախ նրանց համաձայնությունից,

 

8) կալանավորված անձանց և դատապարտյալների նկատմամբ հոգեբանական բռնության կիրառումը և խոշտանգումները: 

 

Գ Լ ՈՒ Խ  9

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՄԱՆ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼԻՆ ԿԱՐՃԱԺԱՄԿԵՏ ՄԵԿՆՈՒՄ ՏՐԱՄԱԴՐԵԼԻՍ

 40. Կարճաժամկետ մեկնումը դատապարտյալի ուղղման գործընթացին նպաստող ներգործության կարևոր միջոց է, քրեակատարողական հիմնարկի սահմաններից դուրս անձնական, կենսական, բուժական և այլ խնդիրները տնօրինելու հնարավորությունն է, որը կիրառվում է հիմնավոր դեպքերում օրենսդրությամբ սահմանված կարգով: Կարճաժամկետ մեկնում կարող է տրամադրվել սոցիալական վերականգնման նպատակով և անձնական բացառիկ հանգամանքների դեպքում:

 

Սոցիալական վերականգնումը արտաքին աշխարհի հետ շփումների և կապի պահպանման և բարելավման միջոցով դատապարտյալի անձնային, սոցիալ-հոգեբանական և հասարակական կարգավիճակի շարունակական հաստատումն է կամ վերահաստատումը:

 

Սոցիալական վերականգնման բաղադրատարրերն են`

 

1) հասարակական, դրական կապերի, շփումների պահպանումը և վերականգնումը,

 

2) սոցիալ-կենցաղային, այդ թվում` ընտանեկան խնդիրների կարգավորումը,

 

3) ամուսնաընտանեկան կապերի ստեղծումը, վերականգնումը և կարգավորումը,

 

4) ֆիզիկական առողջության պահպանումը և բարելավումը, հաղորդակցման հմտություններ, ինչպես նաև մասնագիտական և աշխատանքային ունակությունների վերականգնումը,

 

5) հոգևոր կրոնական արժեքների պահպանումը և վերականգնումը,

 

6) քաղաքացիաիրավական գործարքներին մասնակցությունը,

 

7) պատժից ազատվելուց հետո աշխատանքի և բնակարանային հարցերի նախապատրաստումը կամ կազմակերպումը:

 

41. Հիմնարկի անվտանգության ապահովման, օպերատիվ, սոցիալական, հոգեբանական և իրավական աշխատանքների ստորաբաժանումները դատապարտյալին կարճաժամկետ մեկնում տրամադրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ ներկայացնում են գրավոր կարծիք: Առողջությանն առնչվող խնդիրների կարգավորման կապակցությամբ մեկնման որոշում կայացնելիս եզրակացություն է ներկայացնում նաև Հիմնարկի բժշկական սպասարկման ստորաբաժանումը:

 

Համապատասխան ստորաբաժանումների գրավոր կարծիքները ներկայացվում են սույն կարգին կից Ձև 17-ում:

 

42. Դատապարտյալի կարճաժամկետ մեկնմանն առնչվող բոլոր փաստաթղթերը կցվում են վերջինիս անձնական գործին:

 

43. Դատապարտյալին կարճաժամկետ մեկնում տրամադրելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս դրա վերաբերյալ գրանցում է կատարվում այդ նպատակով հիմնարկում բացված մատյանում (սույն կարգին կից Ձև 18):

 

44. Դատապարտյալին կարճաժամկետ մեկնում տրամադրելու վերաբերյալ Հիմնարկի պետի որոշում կայացնելու դեպքում նույն օրը որոշման պատճենը ուղարկվում է Վարչություն:

 

Գ Լ ՈՒ Խ  10

 

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ, ՀՈԳԵԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔՆԵՐԻ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ  ԿԱԼԱՆԱՎՈՐՎԱԾ ԱՆՁԱՆՑ ԵՎ ԴԱՏԱՊԱՐՏՅԱԼՆԵՐԻՆ  ՈՐՊԵՍ ԲԱՑԱՍԱԿԱՆ ՀԱԿՈՒՄ ՈՒՆԵՑՈՂ ՀԱՇՎԱՌՄԱՆ ՎԵՐՑՆԵԼԻՍ ԵՎ ՀԱՇՎԱՌՈՒՄԻՑ ՀԱՆԵԼԻՍ 

 

45. Բացասական հակում ունեցող են համարվում այն կալանավորված անձինք և դատապարտյալները, որոնք հիմնարկի ներքին կանոնակարգը խախտելու, իրենց կամ այլ անձանց կյանքին, առողջությանը վնաս պատճառելու վարքագծային և անձնական հակում ունեն, ինչպես նաև այն դատապարտյալները, որոնք ունեն հանցածին դիրքորոշումներ:

 

46. Կալանավորված անձը և դատապարտյալը որպես բացասական հակում ունեցող հաշվառման է վերցվում և հաշվառումից հանվում է Հիմնարկի պետի որոշմամբ` Հիմնարկի անվտանգության ապահովման, սոցիալական, հոգեբանական և իրավական, բժշկական սպասարկման, օպերատիվ  ստորաբաժանումների կողմից տրված տեղեկությունների կամ եզրակացությունների հիման վրա: Որպես բացասական հակում ունեցող հաշվառման վերցնելու և հաշվառումից հանելու վերաբերյալ որոշումները ստորագրությամբ ծանոթացվում են կալանավորված անձին կամ դատապարտյալին և կցվում անձնական գործին: Ստորագրելուց հրաժարվելու դեպքում այդ մասին նշում է կատարվում որոշումը ծանոթացնող աշխատակցի կողմից:

 

47. Կալանավորված անձինք և դատապարտյալները հաշվառման են վերցվում որպես բացասական հակում ունեցող, եթե նրանց մոտ առկա են փախուստի, ինքնավնասման, ալկոհոլի, թմրամիջոցների, ագրեսիվության և կոնֆլիկտայնության, ինչպես նաև հանցածին դիրքորոշումների հակումներից մեկը.

 

1) Կալանավորված անձին և դատապարտյալին որպես փախուստի հակում ունեցող հաշվառելու հիմք են հանդիսանում`

 

ա. նախկինում կատարած փախուստի փորձի կամ փախուստի փաստի վերաբերյալ գրառումները անձնական գործում,

 

բ. անվտանգության ապահովման կամ օպերատիվ ստորաբաժանումների կողմից տրված տեղեկությունները։

 

2) Որպես ինքնավնասման հակում ունեցող հաշվառելու հիմք են հանդիսանում`

 

ա. մեկ տարվա ընթացքում երկու և ավելի ինքնավնասման փորձի կամ փաստի վերաբերյալ գրառումները անձնական գործում,

 

բ. հոգեբանական եզրակացությունը:

 

3) Որպես ալկոհոլի, թմրանյութերի նկատմամբ հակում ունեցող հաշվառելու հիմք են հանդիսանում`

 

ա. դատավճռով տրված հարկադիր բուժման որոշումը (մինչև բուժման ավարտը),

 

բ. բժշկական եզրակացությունը,

 

4) Որպես ագրեսիվության, կոնֆլիկտայնության հակում ունեցող հաշվառելու հիմք են հանդիսանում`

 

ա. վեց ամսվա ընթացքում երկու և ավելի կարգապահական խախտումների առկայությունը, որոնցում առկա են ագրեսիվությունը և կոնֆլիկտայնությունը բնութագրող հանգամանքներ,

 

բ. հոգեախտորոշմամբ ագրեսիվության բարձր աստիճան ցուցանիշը,

 

գ. անձնական գործում առկա առանձին դաժանությամբ կամ բռնությամբ կատարված հանցագործության մասին տեղեկատվությունը:

 

5) Որպես հանցածին դիրքորոշումների հակում ունեցող հաշվառելու հիմք է հանդիսանում անվտանգության ապահովման կամ օպերատիվ ստորաբաժանումների կողմից տրված տեղեկությունները:

 

48.Որպես փախուստի, ինքնավնասման, ալկոհոլի, թմրամիջոցների, ագրեսիվության և կոնֆլիկտայնության, ինչպես նաև հանցածին դիրքորոշումների հակում ունեցող հաշվառված կալանավորված անձինք և դատապարտյալները հաշվառումից կարող են հանվել Հիմնարկի պետի որոշմամբ` անվտանգության ապահովման, սոցիալական, հոգեբանական և իրավական, բժշկական սպասարկման, օպերատիվ  ստորաբաժանումների կողմից տրված տեղեկությունների կամ եզրակացությունների հիման վրա: